آشنایی با انواع انجیر خشک استهبان

آیا در هنگام خرید انجیر در آجیل فروشی شهر خود با انواع انجیر خشک که بر روی بسته بندی آنها جمله انجیر استهبان درج شده است روبرو شده اید و ندانید که هر کدام از آنها چه نام دارد؟ در این مقاله از سایت انجیرستان با نام و ویژگی های انواع انجیر خشک استهبان آشنا می شویم

عوامل مهم در تعیین کیفیت انجیر خشک

کیفیت میوه انجیر تحت تاثیرنحوه برداشت ، شرایط خشک کردن ، روش ضد عفونی و شرایط نگهداری و انبارداری دارد.

معمولا در مناطق تولید انجیر استان لرستان و استان های شمالی کشور پس از رسیدن میوه انجیر آنها را از روی درخت چیده وبه صورت ترخوری مصرف می کنند یا آن را در مقابل آفتاب قرار داده و خشک می کنند. برداشت انجیر از روی درخت قبل از خشک شدن کامل باعث افت کیفیت آن می شود.

اگر به دلیل رطوبت بالای محیط امکان خشک شدن کامل میوه بر روی درخت نبود برداشت انجیر می تواند پس از پلاسیدن روی درخت انجام شود چون در این حالت 3/4 رطوبت میوه تبخیر شده و خشک کردن آن به وسیله آفتاب سریعتر و راحت تر می باشد.

خشک شدن انجیر بروی درخت و سپس برداشت آن علاوه بر اینکه باعث بالا رفتن کیفیت محصول می شود. امکان نگه داری محصول را به مدت زیاد به دلیل کاهش رطوبت میوه فراهم می کند.

کیفیت میوه تا حدود زیادی به سرعت رشد میوه و میزان محصول درخت بستگی دارد. ولی آب و هوا نیز نقش تعیین کننده ای در کیفیت دارد. تجربه نشان داده است میوه هایی مانند انجیر خشک استهبان که به طور دائم در معرض نور خورشید قرار دارند ممکن است از رنگ روشن تری برخوردار بوده و غلظت مواد جامد محلول در آن ها بالاتر از میوه های درختی باشد که در سایه هستند.

رشد و کیفیت میوه ها علاوه بر نوع خاک، میزان دسترسی به آب ، عملیات کشت ، فراهم بودن عناصر غذایی مورد نیاز و نوع واریته درخت به شرایط آب و هوایی شامل دما ، رطوبت نسبی ، بارندگی ، شدت باد و تابش نور خورشید نیز وابسته است.

ویژگی انجیر استهبان

• کیفیت بالای محصول
• رنگ ، بو و مزه طبیعی
• ارزش غذایی بالا
• عدم آلودگی به آفات
• امکان نگهداری به مدت طولانی
• استفاده محدود از سموم در فرایند تولید
• عدم استفاده از سموم در هنگام برداشت محصول
• استفاده از عوامل طبیعی در فرایند خشک کردن محصول

درجه بندی انجیر خشک استهبان

درجه بندی انجیر به عواملی نظیر ریز و درشتی انجیر، رنگ ، بسته یا خندان بودن، مغزدار بودن یا نبودن (پوکی) آن بستگی دارد. در استهبان مهمترین انواع انجیر خشک عبارتند از:

انجیر صدیک

این انجیر با کیفیت ترین نوع انجیر استهبان است. که با توجه به این که مقدار آن در انجیر خشک بسیار کم می باشد به این نام نامیده شده است. لازم به ذکر است که انجیر صدیک دارای درخت خاصی نمی باشد. ویژگی خاصی که این نوع انجیر را تبدیل به گرانترین انجیر موجود در استهبان و سایر مناطق انجیر کاری استان فارس کرده است شکافی که در انتهای میوه ایجاد شده است. وجود شکاف در میوه دلیل بر مرغوبیت بالای محصول دارد.

میزان برداشت این نوع از انجیر استهبان در سال های مختلف متفاوت می باشد و حتی میزان آن در دفعات مختلف برداشت سالیانه نیز یکسان نمی باشد. گرچه یکی از دلایل شکفتن انجیر بالا رفتن میزان گرده افشانی ذکر گردیده ولی عوامل دیگری مانند میزان رطوبت ، در دسترس بودن مواد غذایی مورد نیاز درخت ، نوع خاک ، میزان کود دهی و نوع درخت در این پدیده دخالت دارند.

انجیر خرمنی

دومین نوع انجیر خشک استهیان به نام انجیر خرمنی مشهور بوده و بیشترین میزان برداشت محصول انجیر سالیانه در استهبان مربوط به انجیر خرمنی است. انجیر خرمنی علاوه بر این که در خشکبار فروشی های سراسر کشور به فروش می رسد، بیشترین میزان صادرات انجیر کشور را به خود اختصاص داده است.

در انجیر خرمنی استیول شکاف نخورده و یا به مقدار کمی شکاف خورده است. قیمت این نوع انجیر را با توجه به اندازه میوه ، رنگ میوه و میزان شکاف خوردن استیول تعیین می کنند. بدین صورت که هر چه اندازه میوه بزرگتر و دارای رنگ سفیدتر (روشن تر) و میزان شکاف خوردن بیشتر باشد قیمت آن بیشتر می باشد.

انجیر منگ

در درجه بندی انجیر خشک استهبان این نوع انجیر درجه ۳ بوده که از ویژگی های آن می توان به ریزبودن ، رنگ سیاه و استیول کاملا بسته انجیر اشاره کرد. انجیر منگ بیشتر در تهیه فرآورده های مختلف انجیر مانند شیره انجیر، کلوچه ، بیسکویت انجیر ، مربا و مسقطی انجیر استفاده می شود. میزان انجیر منگ در مناطق مختلف و در سال های مختلف یکسان نمی باشد و از کمتر از 5% تا بیش از 40٪ متغیر است. به طور کلی عواملی که منجر به سیاه و ریز شدن میوه انجیر می شود عبارتند از:

1 – بالا بودن میزان باردهی درخت که منجر به ریزشدن میوه انجیر می شود

2 – بالا بودن درجه حرارت هوا در زمان رسیدن میوه

3 – پیوند انجیر سبز بر روی انجیر سیاه (پایه انجیر سیاه باشد)

4 – هرس نامناسب درخت

5 – وزش باد در زمان رسیدن میوه که منجر به ریزش میوه های تر به زیردرختان شده که خشک شدن میوه به صورت طبیعی را که بر روی درختان انجام می شود دچار اختلال می کند.

6 – وقوع بارندگی در زمان رسیدن میوه

7 – نرسیدن نور به میوه های وسط تاج درختان

انجیر قاقو

در فرهنگ دهخدا قاق به معنی گوشت خشک کرده و میوه خشک که هسته آن را درآورده بخشکانند است. اگر درختان انجیر به هر علتی از جمله وجود برخی از آفات بخصوص کنه تارتن انجیر یا کمبود رطوبت خاک ، دچار ریزش برگ گردند یا برگ کلروفیل خود را از دست بدهد و رنگ برگ به صورت قهوه ای درآید میوه درخت انجیر قاقو می شود. قبلا با برخی از مهمترین آفات انجیر از جمله کنه تارتن انجیر آشنا شدیم .

انجیر قاقو به نوعی انجیر خشک استهبان گفته می شود که خشک و شکننده و سبک می باشد. وزن انجیر قاقو نسبت به انواع دیگر انجیر خشک کمتر می باشد. و همچنین دارای پوست صاف تری نیز است و چین و چروک پوست میوه به میزان قابل توجی کمتر از انواع دیگر انجیر خشک است.

گرچه انجیر قاقو دارای رنگ روشن می باشد ولی به خاطرکمبود بیش از حد رطوبت در میوه ، گوشت کامل خشک و فاقد هر گونه شیره ای است. و همین امر باعث از بین رفتن مرغوبیت محصول می شود. علت اصلی قاقو شدن میوه انجیر کاهش فعالیت های فتوسنتزی درخت در اثر از بین رفتن کلروفیل های برگ می باشد.